Geçtiğimiz yıllardaki büyük enerji fiyat artışlarının ardından, ÖVP, SPÖ ve NEOS partileri artık tüm Avusturya vatandaşlarını kriz dönemlerinde rahatlatacak otomatik bir elektrik fiyat freni konusunda anlaştı. Elektrik fiyatı belirlenen sınırın üzerine çıkarsa, gelecekte otomatik olarak “10 cent garantisi” devreye girecek.
Hükümet, son yıllardaki enerji krizlerinden ders çıkarıyor: Yeni elektrik fiyat freni bu yaz yürürlüğe girecek. Salı akşamı hükümet içinde bu konuda anlaşmaya varıldı. Sistemin temelini, kriz zamanlarında hane halkının maliyetlerini sınırlayacak otomatik garanti mekanizması oluşturuyor. Amaç, Ukrayna savaşı sonrası yaşanan fiyat patlamaları gibi durumların etkisini azaltmak ve yeni enflasyon dalgalarını önlemek.
Mekanizma, nihai tüketiciler için ortalama elektrik fiyatı kilovatsaat başına 16,5 centin üzerine çıktığında otomatik olarak devreye girecek. Bu durumda, yıllık 2.900 kilovatsaatlik temel tüketim için elektrik fiyatı net 10 cent ile sınırlandırılacak. E-Control verilerine göre şu an ortalama fiyat yaklaşık 14 cent seviyesinde.
Bu uygulamadan prensipte Avusturya’daki tüm haneler yararlanacak. Temel tüketimin üzerindeki elektrik kullanımı için ise piyasa fiyatı geçerli olmaya devam edecek. Böylece hükümet, özellikle elektrikli ısıtma kullanan veya yüksek enerji tüketimine sahip haneler için tasarruf teşvikini korumayı amaçlıyor.
SPÖ’nün baş müzakerecisi Schmidt, bunu önemli bir koruma mekanizması olarak görüyor:
“Böylece gelecekte patlayan elektrik fiyatlarının enflasyonu yeniden kontrolden çıkarmasını önlemiş olacağız.”
Önlemin finansmanı, elektrik üreticilerinden alınan mevcut enerji krizi katkı payı üzerinden sağlanacak. Piyasa fiyatları yükseldikçe bu gelirlerin de otomatik artacağı belirtiliyor. Hükümete göre devlet bütçesine ek yük getirilmesi planlanmıyor.
Maksimum süre sınırı yok
Fiyat freninin ne kadar süre aktif kalacağı, enerji piyasasındaki gelişmelere bağlı olacak. Belirli bir azami süre öngörülmüyor. Düzenleme, belirlenen eşik değerler yeniden altına düşene kadar yürürlükte kalacak. Hükümet kaynakları bunu şöyle özetliyor:
“Gerektiği kadar uzun, mümkün olduğunca kısa.”
Ayrıca küçük ve orta ölçekli işletmeler için de enerji kriz mekanizması kapsamında elektrik fiyatlarını düşürmeye yönelik destekler planlanıyor.
İç kaynaklara göre elektrik fiyat freni, ÖVP’nin özellikle hayata geçirmek istediği ve daha önce duyurulan sanayi elektriği fiyat modeliyle bağlantılı hale getirildi. Koalisyon partileri bu konuda da paralel olarak uzlaştı. Buna göre, şirketlerin elektrik tüketiminin %50’si için kilovatsaat başına en fazla 5 centlik fiyat uygulanacak.