Avusturya’da evde yakınlarına bakan kişiler için mali destek sağlanıyor. Evde bir aile üyesinin bakımını üstlenenler, belirli şartlar altında geçici bakım (yerine bakıcı) desteği ve bakım kursları için teşvik başvurusunda bulunabiliyor. Amaç, evde verilen bakımı hem maddi açıdan hafifletmek hem de kaliteyi artırmak.
Tatil veya Hastalık Durumunda Yerine Bakım Desteği
Birçok kişi yakınlarının bakımını kendisi üstleniyor. Ancak hastalık ya da tatil gibi durumlarda bakım hizmetinin geçici olarak başka biri tarafından yürütülmesi gerekiyor. Bu durumda ortaya çıkan masraflar için Sosyal Bakanlık Hizmet Kurumu’ndan (Sozialministeriumservice – eski adıyla Bundessozialamt) maddi destek talep edilebiliyor.
Genel şart olarak, bakımı yapılan kişinin en az 3. derece bakım parası (Pflegegeld) alması ve en az bir yıldır bakılıyor olması gerekiyor. Demans hastalığı olan kişilerde veya reşit olmayan bakım ihtiyacı bulunan çocuklarda ise 1. derece bakım parası yeterli oluyor.
Yerine bakım hizmetinin en az bir hafta sürmesi gerekiyor. Demans hastalarında veya reşit olmayan bakım ihtiyacı bulunan kişilerde ise en az dört gün yeterli kabul ediliyor. Masrafların fatura ile belgelenmesi şart.
Bakım Derecesine Göre Destek Tutarları
Verilecek azami destek, bakım derecesine göre değişiyor:
- Bakım derecesi 1–3: en fazla 1.200 Euro
- Bakım derecesi 4: en fazla 1.400 Euro
- Bakım derecesi 5: en fazla 1.600 Euro
- Bakım derecesi 6: en fazla 2.000 Euro
- Bakım derecesi 7: en fazla 2.200 Euro
Bu ödemeler üst sınırı ifade ediyor. Destek için yasal bir hak bulunmuyor; başvuru yapılabiliyor ancak her dosya ayrı ayrı değerlendiriliyor.
2023’ten Bu Yana Bakım Kurslarına da Destek
1 Ocak 2023’ten itibaren, bakım parası alan kişilerin yakınları, Engelli Bireyler Destek Fonu kapsamında bakım kursları için de destek alabiliyor. Destek kapsamındaki kurslar, bakım ve refakat alanında bilgi kazandıran eğitimleri içeriyor. Bu kurslar çevrim içi (online) olarak da yapılabiliyor.
Destek miktarı gelir durumuna göre belirleniyor. Amaç, evde bakımın kalitesini uzun vadede güçlendirmek.
Gelir Sınırları
Destek alabilmek için aylık net gelir belirli sınırları aşmamalı:
- Bakım derecesi 1–5 için: aylık en fazla 2.000 Euro net gelir
- Bakım derecesi 6–7 için: aylık en fazla 2.500 Euro net gelir
Bakmakla yükümlü olunan her kişi için gelir sınırı 400 Euro artırılıyor. Engelli ve bakmakla yükümlü olunan kişiler için bu artış 600 Euro olarak uygulanıyor.
Gelir hesabına dahil edilmeyen ödemeler arasında şunlar yer alıyor:
- Aile yardımı (Familienbeihilfe)
- Öğrenci bursu (Studienbeihilfe)
- Eyaletlerin sosyal yardım yasalarına göre yapılan özel ödemeler
Demans Durumunda Uzman Raporu Şart
Demans hastalığı kapsamında destek başvurusu yapılacaksa, uzman hekim raporu gerekiyor. Bu rapor yalnızca nöroloji veya psikiyatri uzmanları, ilgili hastane bölümleri ya da gerontopsikiyatri kurumları tarafından düzenlenebiliyor.
Başvuru Online Yapılabiliyor
Başvurular online olarak da yapılabiliyor. Bunun için vatandaş kartı (Bürgerkarte) ya da mobil imza (Handysignatur) gerekiyor. Yetkili kurum Sosyal Bakanlık Hizmet Kurumu’dur (Sozialministeriumservice).
Bakım İzni ve Kısmi Çalışma Hakkı
Yakın bir aile üyesinin ani bakım ihtiyacı doğduğunda, çalışanlar işverenleriyle anlaşarak 1 ila 3 ay süreyle bakım izni (Pflegekarenz) veya kısmi çalışma (Pflegeteilzeit) hakkından yararlanabiliyor.
Ayrıca 1 Kasım 2023’ten itibaren çalışanlar, çocuklarını rehabilitasyon sürecine eşlik edebilmek için yılda en fazla 4 hafta ücretli izin hakkına sahip.
Bu düzenlemelerle, bakıma muhtaç kişilerin aile ortamında desteklenmesi ve bakım yükünü üstlenen yakınların maddi olarak rahatlatılması hedefleniyor.