Almanya’da uzun yıllar hızlı ve ucuz bir atıştırmalık olarak görülen döner, artık birçok kişi için cep yakan bir ürüne dönüştü. Günümüzde 10 Euro’ya satılan döner, birçok şehirde istisna olmaktan çıkıp adeta yeni standart hâline geldi.
Birkaç yıl öncesine kadar günlük hayatın vazgeçilmez lezzetlerinden biri olan dönerin fiyatındaki bu hızlı artış, hem müşterilerin hem de esnafın gündeminde. Alıştığı dönerciye gidenler, bugün aynı ürüne çok daha fazla para ödemek zorunda kaldığını açıkça hissediyor.
Artan maliyetler esnafı zorluyor
Döner fiyatlarındaki yükselişin en önemli nedeni, işletmelerin artan giderleri. Özellikle döner etinin maliyeti son yıllarda ciddi şekilde arttı. Bunun yanı sıra salata malzemeleri, un, elektrik ve gaz gibi kalemlerdeki zamlar da işletmelerin bütçesini zorluyor. Bu durum, yalnızca dönercilerde değil, Almanya genelindeki restoran sektöründe de benzer şekilde hissediliyor.
Et fiyatları iki katına çıktı
Neuss kentinde bir döner işletmecisi, Rheinische Post’a yaptığı açıklamada, iki yıl öncesine kıyasla et için iki katından fazla ödeme yaptığını söyledi. Piyasada daha ucuz, endüstriyel üretim döner şişleri bulunsa da birçok esnaf, kalite ve lezzetten ödün vermemek için bu ürünleri tercih etmiyor. Kaliteli döner sunmak isteyen işletmeler, kaçınılmaz olarak fiyatları artırmak zorunda kalıyor.
Müşteriler ikiye bölünmüş durumda
Fiyat artışları müşteriler arasında farklı tepkilere yol açıyor. Bazı tüketiciler yeni fiyatları fazla bulurken, bazıları da market alışverişlerinde de benzer zamlarla karşılaştıkları için durumu anlayışla karşılıyor. 2024 yılında hatta “döner fiyatlarına tavan getirilmesi” bile tartışıldı. Ancak bu fikir, daha çok kamuoyundaki rahatsızlığı yansıtan bir çıkış olarak kaldı.
Zam yapmak kolay değil
Almanya Döner Üreticileri Birliği’ne göre, bugün yaklaşık 10 Euro, dönerin alışılan kaliteyle satılabilmesi için neredeyse zorunlu hâle gelmiş durumda. Buna rağmen birçok işletmeci, müşteri kaybetme korkusuyla fiyat artırmakta tereddüt ediyor. Yılbaşından itibaren yeniden uygulanan yüzde 7 KDV oranı ise dönerin paket satışlarında zaten geçerli olduğu için esnafa ciddi bir rahatlama sağlamıyor.
Şehirlere göre fiyat farkı büyük
Enerji ve personel giderlerindeki artış da dönerciler üzerindeki baskıyı artırıyor. Döner fiyatları şehirden şehre değişiklik gösteriyor. Karlsruhe’de 10–12 Euro aralığı artık olağan kabul edilirken, Berlin’de dönerin ortalama fiyatı şu sıralar yaklaşık 9 Euro civarında. Fiyatların daha da artıp artmayacağı ise belirsizliğini koruyor.
Sonuç olarak döner, Almanya’da hâlâ günlük hayatın önemli bir parçası olmaya devam ediyor. Ancak eskisi gibi ucuz bir sokak lezzeti olmaktan çıkmış durumda ve birçok kişi için artık daha pahalı bir alışkanlık hâline gelmiş bulunuyor.
