İran devlet televizyonu, ülkenin dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in hayatını kaybettiğini resmen doğruladı. Haberi gözyaşları içinde duyuran sunucu, ülkede 40 günlük ulusal yas ilan edildiğini açıkladı.
Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi’ne dayandırılan açıklamada, Hamaney’in ölümüne ilişkin ayrıntılara ve yerine kimin geçeceğine dair herhangi bir bilgi verilmedi. Resmi medya, saldırıda Hamaney ile birlikte kızı, damadı ve torunlarının da yaşamını yitirdiğini bildirdi. Devrim Muhafızları’na yakınlığıyla bilinen Fars Haber Ajansı ise gelinlerinden birinin de ölenler arasında olduğunu aktardı.
Açıklamalarda Hamaney’in “şehadetinin zalimlere karşı ayaklanmanın başlangıcı olacağı” vurgulandı. İran Devrim Muhafızları da bölgedeki ABD üsleri ve İsrail’e yönelik “yıkıcı bir saldırı” uyarısında bulundu.
Daha önce ABD Başkanı Donald Trump, İsrail ile birlikte düzenlenen saldırılarda Hamaney’in öldürüldüğünü açıklamıştı.
Devrim Muhafızları Komutanı da Hayatını Kaybetti
1 Mart saat 05.06 itibarıyla yapılan güncellemede, İran Devrim Muhafızları Komutanı Muhammed Pakpur’un da öldüğü doğrulandı. İran yargısına bağlı Misan Online sitesinde yer alan açıklamaya göre, Pakpur ile Ulusal Savunma Konseyi Başkanı Ali Şemhani, ABD ve İsrail’in Tahran’a düzenlediği hava saldırılarında yaşamını yitirdi.
İran devlet televizyonu, Hamaney’in ölümünü yerel saatle 05.00’te duyurdu. Ancak ölümün nasıl gerçekleştiğine dair ayrıntı verilmedi ve Tahran’daki konutuna yönelik hava saldırılarından açıkça söz edilmedi.
İran Devrim Muhafızları yayımladıkları bildiride, “İran Silahlı Kuvvetleri tarihindeki en büyük askeri operasyonların” İsrail ve bölgedeki ABD üslerine karşı başlatılacağını açıkladı. Hükümet 40 günlük yasın yanı sıra 7 gün resmi tatil ilan etti. Gece boyunca karşılıklı saldırıların sürdüğü, İran’ın İsrail’e füze atışları gerçekleştirdiği bildirildi.
Trump Doğruladı, Tahran’dan Gizemli Paylaşım Geldi
Gece saatlerinde ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada Hamaney’in ölümünü doğruladı. Trump, Hamaney’i “tarihin en kötü niyetli insanlarından biri” olarak nitelendirdi ve ölümünün İran halkı için bir fırsat olduğunu savundu.
İsrail ve ABD’den gelen doğrulamanın ardından Hamaney’in resmi X hesabında dikkat çeken bir paylaşım yapıldı. Gökyüzünden yere doğru kılıç savuran maskeli bir figürün yer aldığı görselde “Yüce Ali’nin adıyla (selam onun üzerine olsun)” ifadeleri kullanıldı. Paylaşımın anlamı netlik kazanmazken, bazı kullanıcılar bunu ölümün teyidi, bazıları ise hayatta olduğuna dair bir işaret olarak yorumladı.
Orta Doğu’da Gerilim Tırmanıyor
İsrail’in ABD desteğiyle İran’a yönelik tarihinin en büyük hava saldırısını gerçekleştirdiği bildirildi. İran makamlarına göre saldırılarda 200’den fazla kişi hayatını kaybetti, yaklaşık 750 kişi yaralandı. Saldırıların 31 eyaletin 24’üne yayıldığı açıklandı. Ancak bu rakamlar bağımsız kaynaklarca henüz doğrulanmadı.
İran yönetimi, Tahran halkına mümkünse başkenti terk etmeleri çağrısında bulundu. Irak’taki Kataib Hizbullah milis gücü, ABD üslerine misilleme saldırıları düzenleneceğini açıkladı.
Rusya Dışişleri Bakanlığı, ABD ve İsrail’i sert şekilde eleştirerek bölgenin büyük bir insani ve ekonomik felakete sürüklenebileceği uyarısında bulundu. Belçika ve Norveç de taraflara itidal çağrısı yaptı ve saldırının uluslararası hukuk açısından tartışmalı olduğunu belirtti.
İranlı üst düzey bir yetkili ise “hiçbir kırmızı çizgi olmayacağını” ifade ederek İsrail’i yaklaşan gelişmelere karşı uyardı. Katar ve Bahreyn başta olmak üzere Körfez ülkelerinde güvenlik önlemleri artırıldı.
İlk Gelişmeler
Hafta sonuna girilirken Orta Doğu’daki gerilim hızla yükseldi. İngiltere, İran’daki büyükelçilik personelini geri çekti. Almanya Dışişleri Bakanlığı İsrail’e yönelik seyahat uyarısı yayımladı. ABD Başkanı Trump ise askeri bir müdahaleyi dışlamadı.
ABD, bölgedeki askeri varlığını güçlendirdi. USS General R. Ford uçak gemisi Doğu Akdeniz’e ulaştı, USS Abraham Lincoln ise Ocak ortasından bu yana İran yakınlarında konuşlu bulunuyor. Amerikan medyası, bunun 2003 Irak işgalinden bu yana bölgedeki en büyük askeri yığınak olduğunu yazdı.
İsrail’in İran’a ilk saldırıyı gerçekleştirmiş olabileceği ve ABD’nin daha sonra destek verdiği yönündeki iddialar gündemdeki yerini koruyor. Gelişmeler yakından takip ediliyor.