Avrupa Birliği’nin yeni Giriş-Çıkış Sistemi (EES) tam kapasiteyle devreye girdi. Ancak sistemin başlangıcı beklendiği gibi sorunsuz olmadı. Boş uçaklar ve uzun bekleme süreleri, uygulamanın ilk günlerinde ciddi aksaklıkları beraberinde getirdi.
Schengen bölgesindeki 29 ülkeyi kapsayan sistem, sınır kontrollerinde köklü değişiklikler içeriyor. Artık pasaportlara damga basılması yerine, Avrupa Birliği vatandaşı olmayan yolcuların verileri dijital ve biyometrik olarak kaydediliyor. Bu kapsamda parmak izi ve yüz tanıma sistemi kullanılıyor.
Geçtiğimiz yıl ekim ayında başlatılan ve 6 aylık geçiş süreci öngörülen sistem, artık zorunlu hale geldi. EES ile amaçlanan, tüm giriş ve çıkışların eksiksiz şekilde kayıt altına alınması ve bu verilerin Schengen genelinde anlık olarak paylaşılması.
Avrupa Komisyonu, sistemi dünyanın en modern sınır kontrol uygulamalarından biri olarak değerlendiriyor. Test sürecinde yaklaşık 26 bin kişinin Avrupa’ya girişine izin verilmezken, bunların yaklaşık 700’ünün suç veya terör bağlantısı olduğu belirtildi.
Ancak sistemin tam kapasiteyle uygulanmaya başlamasıyla birlikte ciddi sorunlar ortaya çıktı.
Havalimanlarında kriz: 70 saniye yerine saatlerce bekleme
Özellikle havalimanlarında büyük yoğunluk yaşanıyor. Sektör temsilcileri ACI Europe ve Airlines for Europe, ilk günden itibaren ciddi gecikmeler yaşandığını duyurdu. Resmi verilere göre bir yolcunun işlemi 70 saniyede tamamlanması gerekirken, uygulamada bu süre saatlere kadar uzadı.
Yoğun saatlerde yolcuların sınır kontrollerinde 2 ila 3 saat beklediği bildirildi. Bu durum, yolcuların uçuşlarını kaçırmasına ve uçakların boş ya da yarı dolu şekilde kalkmasına neden oldu.
Uçaklar yolcusuz kalktı
İngiltere’ye yapılan bir uçuşta 51 yolcunun uçağa yetişemediği açıklandı. Başka bir olayda ise uçağın kapıları kapanırken içeride tek bir yolcunun bile bulunmadığı, hatta 90 dakika sonrasında bile yolcuların işlemlerinin tamamlanamadığı belirtildi.
Yaşanan aksaklıklar havayolu şirketlerini de zor durumda bıraktı. Dakikalarla başlayan gecikmeler, kısa sürede tüm uçuş planlarını etkileyen büyük sorunlara dönüştü. Zaten jeopolitik gelişmeler nedeniyle baskı altında olan hava trafiği, yeni sistemle birlikte daha da zorlanıyor.
Sektörden çağrı: Sistem geçici olarak durdurulabilmeli
Havacılık sektörü temsilcileri, sistemin daha esnek uygulanması gerektiğini savunuyor. Özellikle aşırı yoğunluk yaşanan durumlarda sınır kontrol yetkililerinin sistemi geçici olarak devre dışı bırakabilmesi talep ediliyor.
ACI Europe Genel Direktörü Olivier Jankovec ve A4E Genel Müdürü Ourania Georgoutsakou, yaptıkları açıklamada, sınır güvenliğinin artırılmasının operasyonel verimlilik ve yolcu deneyimi pahasına olmaması gerektiğini vurguladı. Aksi halde Avrupa’nın ulaşılabilir bir destinasyon olarak itibarının zarar görebileceği uyarısında bulunuldu.
Sonuç: Güvenlik arttı, kaos büyüdü
Yeni sınır kontrol sistemi güvenlik açısından önemli avantajlar sağlasa da, mevcut durumda ciddi aksaklıklar ve karmaşa yaratmış durumda. Önümüzdeki haftalarda sistemin daha stabil hale gelip gelmeyeceği, yaz seyahat sezonu öncesinde netlik kazanacak.