Avusturya’da Suriyeli Ailenin Sosyal Yardımı 3.000 Euro’dan 1.285 Euro’ya Düştü

Viyana’da yaşayan altı kişilik Suriyeli bir aile, ciddi bir maddi çıkmazın içine sürüklendi. Daha önce aylık yaklaşık 3.000 Euro ile geçinen aile, Viyana Eyaleti’nin aldığı yeni karar sonrası artık yalnızca 1.285 Euro ile yaşamaya çalışıyor. Bu gelirle kiranın bile karşılanamadığı belirtiliyor.

Viyana’da dört çocuklu Suriyeli bir aile, ikincil koruma statüsüne sahip kişilerin asgari geçim yardımlarından (Mindestsicherung) çıkarılmasıyla birlikte mali uçurumun eşiğine geldi. Ahmad A., eşi ve dört çocuğu için bu karar, yalnızca bir kesinti değil; evsiz kalma korkusu anlamına geliyor.

56 yaşındaki Ahmad A., ailesiyle birlikte üç yıldır Avusturya’da yaşıyor. Önümüzdeki haftaları düşündüğünde endişesini gizleyemiyor:

“Sokakta kalmak istemiyoruz,”
diyor Ahmad A., profil dergisine verdiği röportajda.

Aile, ikincil koruma statüsüne sahip. Bu statü, çalışma hakkı tanısa da oturumun geçici olması anlamına geliyor. Viyana’nın tasarruf paketiyle birlikte aile için gelecek belirsiz hale geldi. Eyalet yönetimi, 2025 sonbaharında, ikincil koruma statüsündeki kişilerin 2026’dan itibaren asgari geçim yardımından yararlanamayacağını duyurmuştu. Caritas ve Diakonie gibi yardım kuruluşları o dönemde tahliyeler ve entegrasyon sorunları konusunda uyarılarda bulunmuştu.

Savaş Öncesi Hayat, Sürgün ve Kaçış

Ahmad A., Suriye’deyken avukatlık yapıyor, kendi hukuk bürosunu işletiyordu. Üç oğlu ve bir kızı güvenli bir ortamda büyüyordu. Ancak savaş her şeyi değiştirdi. Eski rejimin lideri Beşar Esad’a bağlı güçler, hem iş yerini hem de aile evini yerle bir etti.

Aile önce Suriye’nin kuzeyine, ardından Türkiye’ye kaçtı. Özellikle bugün 17 yaşında olan oğulları için Türkiye’deki mülteci kampı çok zor geçti. Ahmad A.’ya göre, otizm spektrum bozukluğu bulunan oğlu kampta sürekli zorbalığa maruz kaldı. Bugün yaşları 13, 14, 17 ve 19 olan çocuklar, o dönemde kendilerini güvende hissetmediler.

Viyana’ya Geliş ve Yardımların Kesilmesi

On yıllık kaçışın ardından ebeveynler, çocukları için yeni bir başlangıç yapmaya karar verdi. 2023 yılında, kaçakçılar aracılığıyla ve çok az parayla Avusturya’ya ulaştılar. Viyana’da, Aşağı Avusturya’nın aksine asgari geçim yardımı verildiğini öğrenince, yaklaşık bir yıl önce başkente taşındılar.

Burada aileye aylık yaklaşık 3.200 Euro ödeniyordu:

• Bunun 1.900 Euro’su asgari geçim yardımıydı
• Buna ek olarak kira yardımı ve çocuk parası alıyorlardı

Ancak Kasım ayında, Viyana Eyalet Meclisi ikincil koruma statüsündekilerin yeniden temel bakıma (Grundversorgung) alınmasına karar verdi. Kısa süre sonra aileye de resmi bir yazı ulaştı.

Sonuç:
Aylık gelir 3.000 Euro’dan 1.285 Euro’ya düştü.

Ahmad A. yaşadıklarını şöyle anlatıyor:

“Aralık ayında paramı bekledim ama gelmedi. Bu ani haber bizi sarstı. Hükümetin bizim gibi özel durumlar için bir istisna yapmasını umuyoruz.”

Kira Ödenemiyor, Tahliye Riski Büyüyor

Viyana Belediyesi’ne bağlı MA 40 verilerine göre, Aralık 2025’te Viyana’da yaklaşık 137.000 kişi asgari geçim yardımı alıyordu. Bunların 9.500’ü ikincil koruma statüsüne sahipti. Tek yaşayan bir kişi için yardım yaklaşık 1.200 Euro. Temel bakım kapsamında ise kişi başı yaklaşık 400 Euro veriliyor.

Viyana yönetimi, bu reformla yaklaşık 200 milyon Euro tasarruf etmeyi hedefliyor. Ancak bunun bedelini aileler ödüyor.

Aile A., Viyana-Simmering’de 94 metrekarelik bir dairede yaşıyor. Altı kişi, üç yatak odasını paylaşıyor.

• Aylık kira: 1.106 Euro
• Buna elektrik ve enerji giderleri de ekleniyor

“Bu parayla kirayı ödememiz imkânsız,”
diyor Ahmad A.

Aralık ayında ev sahibinden ocak ayı kirasını ertelemesini istedi. Şubat ayında iki ayı birden ödeyip ödeyemeyeceği ise belirsiz. Arkadaş çevresinden yardım neredeyse yok. Caritas ile birlikte daha ucuz bir ev arıyorlar.

Ancak büyük bir sorun var:
Temel bakım yurduna yerleşebilmek için önce evden çıkmak gerekiyor.

“Barınma Temel Bir İhtiyaç”

Viyana’da şu anda yaklaşık 8.000 ikincil koruma statüsüne sahip kişi, özel konutlarda yaşıyor. Temel bakıma geçtiklerinde, toplu barınma merkezlerine yerleştiriliyorlar. Viyana Sosyal Fonu, 44 noktada 65 tesis işletiyor; yaklaşık 4.400 kişi bu merkezlerde kalıyor.

Sığınma başvuruları azaldığı için bazı merkezler kapatıldı. Caritas uzmanı David Preukschat-Himler, kapasite sıkıntısı uyarısı yapıyor:

“İlk kişiler merkezlere yerleştirildi, ancak yerler sınırlı. Tasarruf edildiği söyleniyor ama ek maliyetler kaçınılmaz.”

Viyana Belediyesi ise endişeleri reddediyor:

“Temel bakım ihtiyacı olan herkes yer bulacak. Artan bir evsizlik beklemiyoruz.”

“Varlığımız Ciddi Şekilde Tehdit Altında”

Aile için bir barınma merkezi son çare. Özellikle otizmli oğulları için yabancılarla birlikte yaşamak çok zor:

“Oğlumun yoğun bakıma ve yalnız kalabileceği bir ortama ihtiyacı var,”
diyor baba.

Ahmad A. şu sıralar eşi ve oğluyla birlikte hastanede. 17 yaşındaki oğlunun ameliyat edilmesi gerekiyor; kulakla ilgili ciddi bir sağlık sorunu tespit edildi.

Göç ve entegrasyon uzmanı Judith Kohlenberger durumu şöyle özetliyor:

“Barınma temel bir ihtiyaçtır. Huzur yoksa eğitim de, entegrasyon da zorlaşır.”

Son Umut Avusturya

Ahmad A., yaşadıklarını profil dergisi için kaleme aldığı mektubunda şu sözlerle dile getiriyor:

“Ailem ve ben, varlığımızın ciddi şekilde tehdit altında olduğu bir noktaya geldik. Bu desteğin ani ve koşulsuz biçimde kesilmesi, bizi derin bir insani krizin içine sürükledi.”

Ailenin oturum izni Ekim ayında sona erecek. O tarihe kadar borç alarak yaşamlarını sürdürmeye çalışan aileye, Almanya’da yaşayan kız kardeşi de maddi destek sağlıyor.

Ahmad A., umudunu Avusturya’ya bağladığını şu sözlerle ifade ediyor:

“Avusturya, insan hakları ve sosyal adaletin savunucusu bir ülkedir. Bu değerlerin bizim için de geçerli olacağına inanmak istiyorum.”