Avusturya İş ve İşçi Bulma Kurumu (AMS) Başkanı Johannes Kopf, ülkede önümüzdeki yıllarda ciddi bir iş gücü açığı yaşanacağı uyarısında bulundu. Kopf, demografik değişimin çalışma hayatı ve emeklilik sistemi üzerinde büyük baskı oluşturacağını belirterek, yasal emeklilik yaşının yükseltilmesinin uzun vadede kaçınılmaz olabileceğini söyledi.
Kopf’un değerlendirmesine göre Avusturya’da nüfus giderek yaşlanıyor ve çalışma çağındaki insanların sayısı azalıyor. AMS analizlerinde, 2050 yılına kadar yaklaşık 120 bin çalışan açığı oluşabileceği öngörülüyor. Çalışma çağındaki nüfusun azalmasıyla birlikte özellikle nitelikli iş gücüne olan ihtiyaç daha da artacak.
Daha uzun çalışma ve daha fazla tam zamanlı istihdam
Johannes Kopf, sorunun yalnızca yurt dışından nitelikli çalışan getirerek çözülemeyeceğini söyledi. Avusturya’nın kendi iş gücü potansiyelini daha iyi değerlendirmesi gerektiğini belirten Kopf; kadınların, yaşlıların, göçmenlerin, mültecilerin ve gençlerin çalışma hayatına daha fazla katılması gerektiğini ifade etti.
Kopf’a göre insanların daha uzun süre çalışması ve yarı zamanlı çalışma yerine daha fazla kişinin tam zamanlı istihdam edilmesi gerekiyor.
Ancak bunun gerçekleşebilmesi için özellikle çocuk bakım hizmetlerinin ülke genelinde yaygınlaştırılması gerektiğini vurguladı. Yeterli çocuk bakım imkânı bulunmadığı sürece birçok ailenin yarı zamanlı veya tam zamanlı çalışma arasında gerçek bir tercih yapmasının mümkün olmadığını belirtti.
AMS Başkanı ayrıca genç işsizlerin ve Avusturya’ya gelen mültecilerin daha iyi eğitilmesi gerektiğini söyledi. Kopf, iş gücü açığının çözümü için tek bir önlem yerine aynı anda birçok alanda değişiklik yapılması gerektiğini savundu.
“Emeklilik yaşı 67’ye çıkabilir”
Kopf’un açıklamalarındaki en dikkat çekici bölüm ise emeklilik yaşıyla ilgili oldu.
Demografik gelişmelerin uzun vadede mevcut sistemi zorlayacağını belirten AMS Başkanı, yasal emeklilik yaşının 65’ten 67’ye yükseltilmesinin gelecekte kaçınılmaz hale gelebileceğini söyledi.
Kopf, siyasetçilerin demografik değişimin sonuçlarını henüz yeterince anlamadığını savunarak, dikkat çeken şu ifadeyi kullandı:
“Bir noktada matematik ideolojiyi yener.”
Kopf’a göre siyaset yalnızca toplumun hoşuna gidecek kararları değil, gerekli olan kararları da almak zorunda.
Yaşlı çalışanlara yönelik eleştiri
AMS Başkanı, 60 yaş üzerindeki kişilerin işlerini kaybettikten sonra yeniden iş bulmakta ciddi şekilde zorlandığına da dikkat çekti.
Kopf, burada şirketlerin yaklaşımını eleştirdi. Bir çalışan 60 yaşına kadar deneyimli ve değerli görülürken işini kaybettiği anda birdenbire “yaşlı” olarak değerlendirilmesinin çelişkili olduğunu söyledi.
Özellikle iş gücü sıkıntısından şikâyet eden şirketlere yönelik mesajı oldukça netti:
“Yaşlı çalışanları işe almayanların iş gücü açığı yoktur.”
Kopf, yaşlanan nüfus nedeniyle şirketlerin gelecekte daha fazla yaşlı çalışanı istihdam etmek zorunda kalacağını düşünüyor. AMS Başkanı daha önce de işverenlerin yaşlı çalışanlara yönelik önyargıları değiştirmesi gerektiğini savunmuştu.
Avusturya’da özellikle nitelikli çalışanlara ihtiyaç var
Avusturya’daki iş gücü sorununun yalnızca çalışan sayısıyla ilgili olmadığı, aynı zamanda nitelik sorunu olduğu belirtiliyor.
Özellikle meslek eğitimi veya çıraklık eğitimi tamamlamış çalışanlara ihtiyaç giderek artıyor. Gençlerin önemli bir bölümünün Matura yapması veya üniversite eğitimi alması nedeniyle klasik meslek dallarında yeterli sayıda yeni çalışan yetişmiyor.
Öte yandan Babyboomer kuşağının emeklilik yaşına ulaşmasıyla deneyimli çalışanların da iş piyasasından ayrılması bekleniyor. Bu durum özellikle teknik ve mesleki alanlarda açığın daha da büyümesine neden olabilir. AMS, uzun vadede iş gücü piyasasında ciddi bir dengesizlik yaşanabileceği konusunda uyarıyor.
“Daha fazla çırak yetiştirmeliyiz”
Kopf, yapay zekânın çalışma hayatındaki etkisi konusunda da değerlendirmelerde bulundu. Özellikle el becerisi ve teknik uzmanlık gerektiren birçok meslekte insan gücüne ihtiyaç duyulmaya devam edeceğini belirtti.
Bu nedenle Avusturya’nın yeniden daha fazla çırak yetiştirmeye ağırlık vermesi gerektiğini söyledi.
Kopf’a göre meslek eğitimi tamamlayan kişilerin iş bulma şansı oldukça yüksek. Bu nedenle gençlerin yalnızca üniversite eğitimine yönlendirilmesi yerine meslek eğitimlerinin de daha cazip hale getirilmesi gerekiyor.
AMS Başkanı ayrıca Matura sonrasında meslek eğitimi alınmasını öngören “Lehre nach Matura” modelini savunuyor. Liselerde meslek eğitimi seçeneklerinin yeterince anlatılmadığını belirten Kopf, lise mezuniyetinden sonra meslek eğitimi almanın bir geri adım olarak görülmesinin yanlış olduğunu ifade etti.
İş gücü açığı bölgelere göre değişecek
Sorunun Avusturya’nın bütün bölgelerinde aynı şekilde yaşanmayacağı da belirtiliyor. Özellikle Viyana ile diğer eyaletler arasında önemli bir fark oluşması bekleniyor.
AMS verilerine göre uzun vadede Viyana’da çalışma çağındaki nüfus artabilirken diğer eyaletlerde çalışan sayısında ciddi düşüş yaşanabilir. Daha önce yapılan değerlendirmelerde, 2050’ye kadar Viyana’da yaklaşık 160 bin ek çalışma gücü oluşabileceği, diğer eyaletlerde ise toplamda yaklaşık 280 bin kişilik azalma yaşanabileceği belirtilmişti.
Bu nedenle AMS, yalnızca yabancı iş gücü getirilmesinin yeterli olmayacağını; kadınların, yaşlıların, göçmenlerin, mültecilerin ve gençlerin iş hayatına daha fazla katılmasını sağlayacak politikaların birlikte uygulanması gerektiğini savunuyor.
Avusturya’nın önündeki temel sorun ise giderek netleşiyor: Daha az çalışan, daha fazla emekli ve daha fazla nitelikli iş gücü ihtiyacı.