APP plaka olarak bilinen, yönetmeliğe aykırı basılmış plakaların değiştirilmesi için araç sahiplerine 1 Nisan 2026 tarihine kadar süre verildi. Ancak uzmanlar, plakalardaki bazı eksikliklerin her zaman APP plaka olduğu anlamına gelmediği konusunda sürücüleri uyarıyor.
APP plakaları gerçek plakalardan ayırt etmek için çeşitli kontrol yöntemleri bulunuyor. Ancak kontroller sırasında dikkatli olunması gerekiyor. Çünkü bazı görsel eksiklikler, plakanın sahte olduğu anlamına gelmeyebiliyor.
Araç sahiplerinin plakalarını kontrol etmek için 1 Nisan 2026 tarihine kadar süreleri bulunuyor.
Resmi Kurumlardan Alındıysa Endişe Etmeyin
Uzmanlara göre plakanızı Şoförler Odası gibi resmi kurumların tarif ettiği yöntemlerle aldıysanız ve bundan eminseniz endişe etmenize gerek yok. Resmi kurumlardan alınmış plakalar, eski veya yeni tarihli olsa da geçerliliğini koruyor.
Plakada rakam silinmesi, eğrilik ya da kesik bulunmuyorsa kullanılmaya devam edilebilir. Gerçek olup zamanla yıpranmış plakalar APP plaka sayılmaz, ancak bu tür durumlarda da farklı cezalar uygulanabiliyor.
APP Plaka Kullanıyorsanız Hemen Değiştirin
Plakanızı bilerek değiştirdiyseniz veya APP ya da modifiye plaka kullanıyorsanız, yeni plaka almanız gerekiyor. Plakanızı değiştirirken de plakasız şekilde trafiğe çıkmamanız gerekiyor.
1 Nisan’a kadar verilen süre bu açıdan önemli. Daha önce sürücüler hem yeni plakaya başvurup hem de APP plaka ile trafikte dolaşmanın riskini almak zorundaydı. Verilen süre ile birlikte sürücülere yeni plakaya geçiş için zaman tanındı.
Karekod Yoksa Ceza Yok
APP plakaları ayırt etme yöntemlerinden biri de karekod kontrolü. Ancak tüm plakalarda karekod bulunması zorunlu değil.
Karekod uygulaması 1 Ocak 2024’ten sonra basılan plakalar için zorunlu hale getirildi. Bu tarihten önce basılan plakalarda karekod bulunmuyor ve eski plakaların karekodlu plakalarla değiştirilmesi de zorunlu değil.
Yani plakanız gerçekse ancak karekod yoksa ceza uygulanmıyor.
Karekodlarda 12 haneli seri numarası bulunuyor. Yaklaşık 15×15 mm boyutundaki karekod tarandığında araçla ilgili çeşitli bilgilere erişilebiliyor. Bu bilgiler arasında:
- Aracın kayıtlı sahibi
- Seri numarası
- Plakanın tescil tarihi
- Araç türü
- Üretim yılı
- Teknik bilgiler
yer alıyor.
Yasal Eski Plakalar Geçerli
Trafikte 5 veya 10 yıl önce alınmış birçok plaka bulunuyor. Bu plakalar yetkili kurumlardan alındıysa geçerli sayılıyor.
Hologram, karekod ya da bazı görsel farklılıkların olmaması, plakanın geçersiz olduğu anlamına gelmiyor. Yani plakanız gerçekse ve APP değilse endişe etmenize gerek yok.
APP Plakaya Ağır Ceza
Araçlarda görsel olarak daha estetik olduğu gerekçesiyle kullanılan Avrupa pres plakalar (APP) birçok sürücü için ciddi sorun oluşturmaya devam ediyor.
Trafik Kanunu’nda yapılan değişiklikle APP plakalara ağır para cezaları getirildi. Aslında APP plaka kullanımı daha önce de yasaktı, ancak cezaların artırılmasıyla farkındalık yükseldi.
Yasa dışı yöntemlerle basılan bu plakalar için 140 bin liraya kadar ceza kesilebiliyor ve araç trafikten men edilebiliyor.
- İlk yakalanmada: 140 bin TL ceza
- İkinci yakalanmada: 280 bin TL ceza
Ayrıca Türk Ceza Kanunu’nun 204. maddesi kapsamında işlem yapılabiliyor. Bu maddeye göre sahte resmi belge düzenleyen veya kullanan kişiler 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası ile karşı karşıya kalabiliyor.
APP Plaka Neden Yasak?
Trafik yönetmeliklerine göre plakalar belirli ölçülerde ve standart yazı tipleriyle basılmak zorunda. APP plakalar bu standartlara uymadığı için yasal sorun oluşturuyor.
APP plakaların bazı özellikleri:
- Harf ve rakamlar daha kalın ve parlak
- Plaka tanıma sistemlerini yanıltabiliyor
- HGS ve PTS sistemlerinde okuma hatası oluşturabiliyor
- TÜVTÜRK muayenesinde ağır kusur sayılıyor
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 131. maddesine göre, yetkili kuruluş tarafından basılmayan ve güvenlik unsurları bulunmayan plakalar hukuken geçerli kabul edilmiyor.
APP Plaka Nasıl Anlaşılır?
APP plakalar genellikle harf ve rakamların kalınlığı ile fark edilir. Standart plakalar ince font kullanırken APP plakalar daha kalın karakterlere sahiptir.
Kontrol ederken dikkat edilmesi gereken noktalar:
- Harf ve rakamların kalınlığı
- TR logosundaki renk farkı
- Hologram kalitesi
- Vida deliklerinin düzensizliği
- Kenar çizgilerinin kesilmiş olması
- Mührün konumunun standart dışı olması
Ayrıca plakanızda mühür olması her zaman gerçek olduğu anlamına gelmez. APP plakalar geçmişte birçok internet sitesinde sipariş üzerine hazırlanarak araçlara takıldı.
Karekod Tek Başına Gerçek Olduğunu Göstermez
Bazı sahte plaka üreticileri Darphane mührünün sahtesini üretip APP plakalara bastı. Hatta son dönemde bazı sahte plakalar için karekod bile eklenebildi.
Bu nedenle yalnızca karekod bulunması plakanın gerçek olduğu anlamına gelmez.
Birçok araç sahibi aracındaki plakanın APP olduğunu fark etmeden kullanıyor. Özellikle ikinci el araç alanlar, plakanın sahte olduğunu ilk polis kontrolünde öğrenebiliyor.
Orijinal Plakası Olanlar Kullanabiliyor
Araç sahiplerinin elinde orijinal plaka bulunuyorsa, APP plakayı araçtan söküp orijinal plakayı yeniden kullanmaları mümkün.
Ancak orijinal plaka bulunmuyorsa yeni plaka almak gerekiyor.
Mühürlü Olsa Bile Kontrol Edin
Yetkili kurum tarafından basılmış bir plakada sonradan yapılan değişiklikler de ağır kusur sayılıyor.
Örneğin:
- Harf ve rakamların boya ile değiştirilmesi
- Plaka kenarlarının kesilmesi
- Folyo veya cam kaplama yapılması
- Karakteri değiştirebilecek vida veya çivi kullanılması
bu kapsamda değerlendiriliyor.
Plaka Değişimi Nasıl Yapılıyor?
Araçta APP plaka varsa araç sahibi Trafik Tescil Müdürlüğü’ne başvurarak plaka kayıp işlemi başlatabiliyor.
İzlenen süreç şöyle:
- Trafik tescilden gerekli evrak alınır
- Noterde plaka basım makbuzu düzenlenir
- Referans numarası ile ücret internet üzerinden ödenir
- Plaka basım atölyesinde yeni plaka hazırlanır
Bu işlem sırasında yaklaşık olarak:
- 1968 TL ruhsat ücreti
- 850 TL plaka ücreti
ödeniyor. Ücretler illere göre değişebiliyor.
Plaka ve ruhsat tamamen değişirse araç için trafik sigortası, kasko ve diğer poliçelerde zeyilname düzenlenmesi gerekiyor.
Yeni poliçeler için ek ücret çıkmasa da işlemler nedeniyle ek zaman ve evrak süreci oluşabiliyor.