63 yaşında kesintisiz emeklilik yalnızca belirli doğum yılları için mümkün. Hangi yaş sınırının geçerli olduğu, emekli maaşından ne kadar kesinti yapılacağı ve Mini Job çalışmasının eksik sigorta sürelerini nasıl tamamlayabileceği merak ediliyor.
Münih – Almanya’da 63 yaşında herhangi bir kesinti olmadan emekli olmak artık yalnızca 1953 yılından önce doğan sigortalılar için mümkün. 1964 ve sonrasında doğanlar için uzun yıllar sigortalı olanlara tanınan kesintisiz emeklilik yaşı 65 olarak uygulanıyor.
63 yaşında emekli olmak isteyenlerin en az 35 yıllık sigorta süresine sahip olması gerekiyor. Ancak bu durumda emekli maaşlarında kalıcı olarak yüzde 14,4’e varan kesintileri kabul etmeleri gerekiyor.
Bu nedenle söz konusu “yasal yollar”, daha çok 45 yıllık sigorta süresini tamamlamak için eksik dönemleri kapatmaya veya emeklilik kesintilerini telafi etmeye yönelik kanuni seçeneklerden oluşuyor.
63 yaşında emekli olmak için hangi seçenekler bulunuyor?
Alman Emeklilik Sigortası Kurumu (Deutsche Rentenversicherung), Almanya’da normal emeklilik yaşının 67 olduğunu açıklıyor. Bu yaş sınırı 1964 ve sonrasında doğanlar için geçerli.
Daha erken emekli olmak isteyenleri ise emekli maaşında kesintiler bekliyor.
Bu, emeklinin normal şartlarda alacağı emekli maaşından belirli bir miktarın düşürülmesi anlamına geliyor. Emeklilik sigortasına uzun yıllar boyunca prim ödeyen kişiler, doğal olarak emekli maaşlarının tamamından vazgeçmek istemiyor.
35 yıl ve 45 yıl sigorta süresi arasındaki fark
| Özellik | 35 yıl sigorta | 45 yıl sigorta |
|---|---|---|
| Gerekli sigorta süresi | 35 yıl | 45 yıl |
| En erken emeklilik yaşı | 63 yaş | Doğum yılına göre 63-65 yaş |
| Maaş kesintisi | Evet, her ay yüzde 0,3 | Hayır |
| Yasal dayanak | SGB VI, Madde 36 | SGB VI, Madde 38 ve 236b |
Günlük konuşmada kullanılan “63 yaşında emeklilik” ifadesi aslında ikinci seçeneği, yani 45 yıl sigortalı olanlara tanınan erken emeklilik hakkını ifade ediyor.
Ancak bugün çalışan birçok kişi için fiilî emeklilik yaşı artık 65’e daha yakın.
Hangi doğum yılı için kesintisiz emeklilik yaşı kaç?
Normal emeklilik yaşı, 1964 ve sonrasında doğan herkes için 67 olarak belirlenmiş durumda.
Daha önce doğan kuşaklar için bu yaş sınırı kademeli olarak yükseltildi. Örneğin 1961 doğumlular için normal emeklilik yaşı 66 yıl 6 ay.
45 yıl boyunca sigortalı olanlara tanınan özel emeklilik yaş sınırı da 1953 doğumlulardan itibaren her doğum yılı için iki ay artırılıyor.
2026 yılı itibarıyla doğum yıllarına göre kesintisiz emeklilik yaşları:
- 1952 ve öncesinde doğanlar: 45 sigorta yılıyla 63 yaşında kesintisiz emeklilik.
- 1953 doğumlular: 63 yaş 2 ay.
- 1955 doğumlular: 63 yaş 6 ay.
- 1957 doğumlular: 63 yaş 10 ay.
- 1958 doğumlular: 64 yaş.
- 1959 doğumlular: 64 yaş 2 ay.
- 1960 doğumlular: 64 yaş 4 ay.
- 1961 doğumlular: 64 yaş 6 ay.
- 1962 doğumlular: 64 yaş 8 ay.
- 1963 doğumlular: 64 yaş 10 ay.
- 1964 ve sonrasında doğanlar: 65 yaş.
Kesintisiz emeklilik yaşı doğum yılına bağlıdır. Bu nedenle normal emeklilik yaşından daha erken emekli olmak isteyen diğer doğum yıllarındaki kişiler de maaş kesintileriyle karşılaşabilir.
Erken emeklilikte maaş kesintileri ne kadar?
Erken emekli olmak isteyenlerin önemli bir noktayı bilmesi gerekiyor.
Emeklilik, normal emeklilik yaşından önceki her ay için yüzde 0,3 oranında düşürülüyor. Bu da yılda yüzde 3,6 kesinti anlamına geliyor.
Üstelik bu kesinti geçici değil, ömür boyu uygulanıyor.
Örneğin 67 yaşında emekli olmak yerine 63 yaşında emekli olan bir kişi, dört yıl erken emekli olduğu için yüzde 14,4 daha düşük maaş alıyor.
Bunun parasal karşılığı şöyle:
- 1.000 Euro brüt emekli maaşı alan bir kişinin maaşından ayda 144 Euro kesilir.
- 1.800 Euro brüt emekli maaşı alan bir kişinin maaşı yaklaşık 259 Euro azalır.
- 67 yerine 65 yaşında emekli olan bir kişi yüzde 7,2 kesintiyle karşılaşır.
- 1.500 Euro emekli maaşı, kesinti sonrasında 1.392 Euroya düşer.
Ağır engelliler için farklı kurallar geçerli.
Engellilik derecesi en az 50 olan ve 35 yıllık bekleme süresini tamamlayan kişiler için ayrı emeklilik yaş sınırları bulunuyor.
Bu kişiler üç yıla kadar daha erken emekli olabilir. Ancak uygulanabilecek en yüksek maaş kesintisi yüzde 10,8.
Normal emeklilik yaşından sonra çalışmaya devam edenlere ise her ay için yüzde 0,5 ek ödeme uygulanıyor.
45 yıllık sigorta süresine hangi dönemler dahil ediliyor?
45 yıllık sigorta süresinin hesaplanmasında birçok farklı çalışma ve yaşam dönemi dikkate alınıyor.
Bunlar arasında şunlar bulunuyor:
- Bir işte çalışırken ödenen zorunlu sigorta primleri.
- Sigorta yükümlülüğü bulunan serbest meslek faaliyetlerinden ödenen primler.
- Emeklilik sigortasına tabi Mini Job çalışmaları.
- Çocuk yetiştirme süreleri.
- Çocuğun 10 yaşına kadar olan dikkate alınan bakım ve yetiştirme dönemleri.
- Aile yakınlarına ücret karşılığı olmadan bakım verilmesi.
- Askerlik ve sivil hizmet süreleri.
- Hastalık parası (Krankengeld) alınan dönemler.
- İşsizlik parası (Arbeitslosengeld) alınan dönemler. Ancak emeklilikten önceki son iki yıldaki işsizlik parası dönemleri, belirli istisnalar dışında 45 yıla dahil edilmiyor.
En az 18 yıl zorunlu sigorta primi ödemiş olan kişiler, gönüllü prim ödemelerini de belirli şartlarla 45 yıllık süreye dahil ettirebiliyor.
Okul ve üniversite eğitim süreleri ise 45 yıllık sigorta süresine dahil edilmiyor. Ancak bazı eğitim süreleri 35 yıllık bekleme süresinin hesaplanmasında dikkate alınabiliyor.
1964 ve sonrasında doğanlar için hangi yasal yollar bulunuyor?
Emeklilikten önceki son iki yıl içerisinde alınan İşsizlik Parası I (Arbeitslosengeld I), kural olarak 45 yıllık sigorta süresine dahil edilmiyor.
Bu kural Alman Sosyal Kanunu’nun SGB VI, 51. maddesinin 3a fıkrasında düzenleniyor.
Ancak önemli bir istisna bulunuyor:
İşsizlik, işverenin iflas etmesi veya işletmenin tamamen kapatılması nedeniyle ortaya çıkmışsa son iki yıldaki işsizlik parası süreleri de 45 yıllık sigorta hesabına dahil edilebiliyor.
Mini Job çalışması eksik sigorta aylarını tamamlayabilir
Ocak 2013’ten itibaren başlayan yeni Mini Job çalışmaları, çalışan sigorta yükümlülüğünden muafiyet talep etmediği sürece emeklilik sigortasına tabi.
Böyle bir çalışmada geçirilen her ay, kazanılan ücretin miktarından bağımsız olarak tam bir zorunlu prim ödeme ayı sayılıyor.
Bu sayede 45 yıllık sigorta süresinde oluşan eksik aylar tamamlanabiliyor.
Ancak Mini Job çalışmasının da sınırları var.
Çünkü Mini Job üzerinden elde edilen emeklilik puanı, tam zamanlı bir işe göre çok daha düşük oluyor.
Buradaki asıl avantaj daha yüksek emekli maaşı almak değil, kesintisiz emeklilik hakkına daha erken ulaşabilmek.
Sigorta yükümlülüğünden muafiyet yalnızca ilgili Mini Job işi için geçerli. Yeni bir Mini Job işine başlanması durumunda sigorta yükümlülüğünün yeniden değerlendirilmesi gerekiyor.
Bu yöntemle 61 yaşında emekli olmak mümkün değil.
Emeklilik için geçerli en düşük yaş sınırı, doğum yılına göre 63 ile 65 arasında kalmaya devam ediyor.
Mini Job yalnızca gerekli sigorta süresini tamamlamaya yardımcı oluyor. Geriye kalan yılların da gerçekten sigortalı olarak belgelenmesi gerekiyor.
Bu nedenle emeklilik sigortası hesabının önceden kontrol edilmesi önemli.
İşverenin iflas etmesi veya işletmenin tamamen kapanması nedeniyle işsiz kalan kişiler, emeklilikten önceki son iki yılda aldıkları İşsizlik Parası I sürelerini de sigorta süresine dahil ettirebiliyor. Bu, kişinin kendi kontrolü dışında gerçekleşen ve kanunda düzenlenen bir istisna.
Daha erken emekli olmak isteyenlerin bilmesi gereken diğer noktalar
Çocuk yetiştirme ve aile yakınlarına bakım verme sürelerinin emeklilik hesabına sonradan ekletilip ekletilemeyeceği mutlaka kontrol edilmeli.
1992 ve sonrasında doğan çocuklar için 36 ay, 1992 yılından önce doğan çocuklar için ise 30 ay zorunlu prim ödeme süresi olarak kabul ediliyor.
Bu süreler emeklilik hesabında çoğu zaman eksik kayıtlı olabiliyor. Bu nedenle ilgili dönemlerin kontrol edilmesi ve gerekirse başvuruyla kayda geçirilmesi gerekiyor.
Aile yakınlarına profesyonel olarak değil, ücretsiz şekilde bakım veren kişiler de belirli şartları karşılamaları durumunda zorunlu sigorta primi süresi kazanabiliyor.
Örneğin:
- Bakım verilen kişinin en az 2. derece bakım ihtiyacı bulunması.
- Haftada en az 10 saat bakım verilmesi.
Bu şartlar yerine getirildiğinde söz konusu süreler 45 yıllık sigorta hesabına da dahil edilebiliyor.
45 yıl sigortalı olanlara yönelik emeklilik hakkı kaldırılabilir mi?
Haberde, 45 yıllık sigorta süresini tamamlayanlara tanınan emeklilik hakkının gelecekte sona erme ihtimaline de dikkat çekiliyor.
Bunun yanı sıra gönüllü prim ödemeleri, erken emeklilik nedeniyle oluşacak maaş kesintilerini telafi etmek için kullanılabiliyor.
50 yaşından itibaren sigortalılar, ileride karşılaşabilecekleri emeklilik kesintilerini tamamen veya kısmen karşılamak amacıyla ek prim ödeyebiliyor.
Bu uygulama Alman Sosyal Kanunu’nun SGB VI, 187a maddesinde düzenleniyor.
Alman Emeklilik Sigortası Kurumu (DRV), her kişi için ödenmesi gereken bireysel tutarı hesaplıyor.
2026 yılında bir emeklilik puanının maliyeti yaklaşık 9.660 Euro. Bu puan, aylık brüt emekli maaşını yaklaşık 42 Euro artırıyor.
Gönüllü prim ödemeleri vergiden düşülebiliyor
Yapılan bu prim ödemeleri, yasal üst sınırlar dahilinde vergiden düşülebiliyor.
Ancak böyle bir yatırımın avantajlı olup olmadığı kişinin ne kadar süre emekli maaşı alacağına bağlı.
Bir emeklilik puarının kendini amorti etmesi için yaklaşık 19 yıl emekli maaşı alınması gerekiyor.
45 yıllık sigorta süresine gönüllü primlerin dahil edilebilmesi için önceden en az 18 yıl zorunlu prim ödemiş olma şartı bulunuyor.
Blok çalışma modeliyle emeklilik kesintileri azaltılabilir
Blok modelinde (Blockmodell), en erken 55 yaşından itibaren işveren tarafından çalışan adına ek emeklilik primleri ödenebiliyor.
Bu yöntem, ileride oluşabilecek emeklilik kesintilerini azaltmaya yardımcı oluyor.
Ancak çalışanların bu uygulamadan yararlanmak için yasal bir hakkı bulunmuyor. İşverenin kabul etmesi gerekiyor.
1 Ocak 2023 tarihinden itibaren erken emeklilikte ek gelir sınırı kaldırıldı.
Böylece erken emekli olan kişiler, emekli maaşlarının yanında çalışarak elde ettikleri gelir için artık eski ek gelir sınırına tabi değil.
Hangi doğum yılındaki kişilerin kesintisiz emekli olabileceğini gösteren tablolar da bulunuyor.
Emeklilik sigortası yıllarımı nasıl öğrenebilirim?
Alman Emeklilik Sigortası Kurumu (DRV), 55 yaşından itibaren vatandaşlara her yıl emeklilik bilgilerini gönderiyor.
55 yaşından önce ise genellikle 27 yaşından itibaren her üç yılda bir emeklilik bilgisi veriliyor.
Ayrıca dijital emeklilik özeti ve DRV’nin çevrim içi hesabı üzerinden sigorta süresinin güncel durumu her zaman kontrol edilebiliyor.
Emeklilik hesabının kontrol edilmesi (Kontenklärung), çocuk yetiştirme veya aile yakınlarına bakım verme gibi nedenlerle oluşan eksik kayıtların tamamlanmasını sağlıyor.
Bunun yanında ücretsiz danışma hattı da bulunuyor:
0800 1000 4800
Bu numara üzerinden açıkta kalan sorular hakkında bilgi alınabiliyor. Alman Emeklilik Sigortası Kurumu’nun danışmanlık hizmetleri de ücretsiz.
Erken emekli olmak isteyenler için iki önemli seçenek
Daha erken emekli olmak isteyenlerin önünde iki temel yol bulunuyor:
1. Eksik 45 yıllık sigorta süresini tamamlamak: Çocuk yetiştirme süreleri, aile yakınlarına bakım verme ve emeklilik sigortasına tabi Mini Job çalışmalarıyla eksik aylar tamamlanabiliyor.
2. Emeklilik kesintilerini gönüllü prim ödemeleriyle telafi etmek: 50 yaşından itibaren yapılan gönüllü ödemeler sayesinde erken emeklilik nedeniyle oluşacak kesintilerin tamamı veya bir bölümü karşılanabiliyor.
Her iki yöntemin de maddi bir karşılığı bulunuyor. Bu nedenle herhangi bir karar vermeden önce Alman Emeklilik Sigortası Kurumu’ndan kişiye özel hesaplama yaptırılması öneriliyor.