UTKAN HABER (Viyana) – Alman kimya devi BASF, Çin’in Xinjiang bölgesindeki fabrikasından çekilme kararı aldı. Volkswagen ise Xinjiang’daki faaliyetlerini yeniden değerlendiriyor. Her iki şirket de, bölgede zorunlu çalıştırma iddiaları nedeniyle uluslararası eleştirilere maruz kaldı. Volkswagen, 2013’ten beri Urumqi’de bir otomobil fabrikası işletiyor ve şimdi çeşitli senaryoları değerlendiriyor.
BASF ve Volkswagen, Xinjiang’daki Fabrikaları Nedeniyle Artan Baskı Altında
Almanya merkezli iki büyük şirket BASF ve Volkswagen (VW), Çin’in Xinjiang bölgesindeki işletmeleri nedeniyle artan uluslararası eleştirilere ve baskılara maruz kalıyor. Özellikle Uygur ve diğer Müslüman azınlıkların zorla çalıştırıldığına dair iddialar, şirketlerin bölgedeki varlığını sorgulatıyor.
BASF, Xinjiang’dan çekileceğini duyurdu ve bu kararını, bölgedeki iki ortak girişimdeki hisselerini satarak hayata geçirmeye başladı. Şirket, bu adımı, ortak girişim ortağı Markor hakkında “BASF değerleriyle uyumlu olmayan ciddi iddialar” içeren medya raporlarına dayanarak aldığını açıkladı. Markor, Uygurları aktif olarak izlemekle suçlanıyor.
Volkswagen ise 2013’te açılan ve Xinjiang’ın başkenti Urumqi’de bulunan otomobil fabrikasına yönelik tutumunu yeniden değerlendiriyor. Wolfsburg merkezli şirket, Çinli ortağı Shanghai Automotive (Saic) ile işlettiği bu fabrika hakkında “Xinjiang eyaletindeki iş faaliyetlerinin gelecekteki yönlendirilmesi üzerine” görüşmeler yaptığını bildirdi. Şirket, çeşitli senaryoları yoğun bir şekilde incelediğini, ancak bölgeden çekilme tartışmasını açıkça doğrulamadı.
Bu gelişmeler, Xinjiang’daki insan hakları durumuna dair endişelerin arttığı bir dönemde gerçekleşiyor. Adrian Zenz’in yaptığı araştırma, VW-Saic test pistinin inşasında zorla çalıştırılan işçilerin kullanıldığına dair yeni kanıtlar sundu. Bu iddialar, şirketler üzerindeki baskıyı daha da artırabilir.
BASF, Xinjiang’dan çekilirken, Çin’deki diğer faaliyetlerine devam etmeyi planlıyor. Bu, şirketin, Çin hükümetini kızdırmadan geri çekilme işlemini gerçekleştirmenin zorluklarıyla karşı karşıya olduğunu gösteriyor. Pekin, zorla çalıştırma iddialarını reddediyor ve kampları eğitim merkezleri olarak nitelendiriyor.
BASF ve VW’nin Xinjiang’daki durumu, uluslararası şirketlerin insan hakları ihlalleriyle ilişkilendirilmekten kaçınma çabalarını ve bu konudaki zorlukları gözler önüne seriyor. BASF’in CO2 ayak izine atıfta bulunarak çekilme kararını açıklaması ve VW’nin durumu yeniden değerlendirme süreci, şirketlerin bu hassas konularda nasıl ilerlemeye çalıştıklarını ortaya koyuyor.
