UTKAN HABER (Viyana) – Avrupa’da göç uzmanı olarak tanınan Eduard Gnesa, 2023 yılında Avrupa’ya yönelik sığınma taleplerinin büyük bir artış yaşadığını ve yaklaşık bir milyon kişinin sığınma başvurusunda bulunmayı planladığını belirtiyor. Ancak bu taleplerin yarısından azının korunmaya ihtiyaç duyduğu tahmin ediliyor.
Binlerce mültecinin Lampedusa’ya gelişiyle, Avrupa genelinde göç ve sığınma konusu gündemde. Eduard Gnesa’ya göre, 2023 yılında Avrupa’da bir milyondan fazla kişi sığınma talebinde bulunacak.
2023 yılında kaç kişi Avrupa’ya kaçtı?
Frontex’e göre Akdeniz rotasıyla yaklaşık 160.000 kişi, Balkanlar üzerinden ise Ağustos sonuna kadar 70.000’den fazla kişi geldi. Gnesa’ya göre, Doğu Avrupa rotasını da hesaba katarsak, 2023 yılında şimdiye kadar yaklaşık 300.000 kişi Avrupa’ya düzensiz yollarla gelmiş durumda.
Bu insanlar nereden geliyor?
Gnesa’ya göre, son yıllarda en önemli kaynak ülkeler Suriye, Afganistan ve Türkiye olmuştur. Venezuela, Kolombiya, Gine ve Fildişi Sahili gibi ülkeler ise giderek daha önemli hale gelmektedir.
Kaç sığınma talebi geldi?
2023 yılına kadar AB ülkeleri, Norveç ve İsviçre’de 2023 yılı Haziran sonuna kadar 519.000 sığınma talebi geldi. Gnesa’ya göre, yıl sonuna kadar bir milyon sığınma talebi olması muhtemeldir. Karşılaştırma yapmak gerekirse, 2015 yılında 1.4 milyon sığınma talebi bulunurken, geçen yıl yaklaşık 960.000 talep kaydedildi.
Bu insanlar neden bu ülkelerden kaçıyor?
Gnesa’ya göre, kaynak ülkelerdeki başlıca nedenler çatışmalar, hükümetlerin başarısızlığı, yoksulluk ve geleceksizlik olarak sıralanabilir. Buna iklim değişikliğinin etkileri ve demografik baskının sonuçları gibi dolaylı nedenler de eklenmektedir. Ayrıca, Covid 19’un etkilerinin de artan göçe neden olduğu belirtiliyor.
Burada Gnesa’ya göre ayrım yapılmalıdır: “Avrupa ülkelerine dağılan ve sığınma talebinde bulunmayan ve düzensiz olarak bulunanlar hakkında bir bilgi sahibi değiliz.” 2023 yılının ilk yarısında en fazla sığınma talebi aşağıdaki ülkelerde kaydedildi:
-Almanya (%30)
-İspanya (%17)
-Fransa (%16)
-İtalya (%12)
Sığınmacıların burada kalma hakları var mı?
Bu oldukça farklıdır ve koruma oranlarıyla ifade edilir. “Suriye’den gelenler AB’de yüzde 90’dan fazla korunmaya ihtiyaç duyuyor, Bangladeş’ten gelenler ise vakaların yüzde dörtünde korunmaya ihtiyaç duyuyor,” diyor Gnesa. Afganistan, Suriye ve Irak gibi ülkelerden gelen insanlar da yüksek düzeyde korumaya ihtiyaç duyarlar. Bangladeş’ten gelenler ise daha çok ekonomik nedenlerle göç etmektedirler. AB-EFTA ülkelerinde 2023 yılının ilk yarısında koruma oranı %41, İsviçre’de ise yaklaşık %50’dir.
Schutzquote nedir?
Schutzquote, bir kişinin sığınma başvurusunun kabul edilme olasılığını gösteren bir orandır.
Korumaya ihtiyaç duymayan insanlar ne kadar süre burada kalıyorlar?
Bu sayılar da oldukça değişmektedir. “AB genelinde reddedilen sığınma taleplerinin yüzde 23’ü aslında köken ülkelerine geri gönderildi. İsviçre’de ise bu oran çok daha yüksek, yani %60,” diyor Gnesa.
Avrupa sığınmacıları nasıl dağıtıyor?
Bu, büyük sorunlardan biri: Dayanışma mekanizması çalışmıyor ve Dublin sistemi de büyük ölçüde etkileniyor. Bu nedenle birçok insan Almanya’da sığınma başvurusunda bulunuyor. “Oradaki süreçler yıllarca sürer ve farklı mahkemelerde itiraz edilebilir. Bu, bir çekim etkisine yol açar: Sığınmacılar Almanya’ya gitmek isterler.”