UTKAN HABER (Viyana) – Avusturya FPÖ Partisi Genel Başkanı Herbert Kickl, Yıllardır kamu yayıncılığının kaldırılması ve reforma tabi tutulması için çağrıda bulunuyor. İngiltere ve Fransa’da Televizyon yayın ücreti kaldırıldı, Avusturya’da da kaldırılması gerekiyor. Özellikle de son yapılan referanduma 360 bin kişi kaldırılması için dilekçe verdi. En kısa sürede aylık ortalama 27 Euro olan GIS Televizyon ve Radyo yayın ücreti kaldırılmalıdır.’’ dedi.
Avusturya Anayasa mahkemesi GIS hakkında karar verdi: İnternet üzerinden ORF programlarının ücretsiz olarak izlenmesi anayasaya aykırıdır!
Avusturya’da 364.348 kişi GIS Televizyon ve Radyo yayın ücretinin kaldırılması ve düşürülmesi için 19-26 Eylül 2022 tarihleri arasında referandumda imza atmıştı. Ekim 2018 tarihinde de yapılan GIS ücretlerinin kaldırılması Referandumunda 320 bin 239 kişi imza atmıştı.
2021’de 645 milyon Euro ile GIS, ORF’nin en önemli gelir kaynağı ve milyar dolarlık bütçenin yaklaşık üçte ikisini oluşturuyor. Avusturya’da 2022 yılında yaklaşık 30 bin kişi GIS aboneliğini iptal etti.
Avusturya ORF büyük zorluklarla karşı karşıya, yeni bir finansman türüne ihtiyacı var. Genel Müdür Roland Weissmann, Avusturya Yayın Kurumu yakında kendisini “tarihindeki en büyük mali krizlerden birinin” içinde bulabilir.
Mevcut GIS modelinin süresi 2023’ün sonunda doluyor
Anayasa Mahkemesi’ne göre CBS’nin mevcut hali 2024’ten itibaren kabul edilmeyecektir. Mevcut model bu nedenle 2023’ün sonunda sona erecek.
Anayasa mahkemesi 18 Temmuz 2022’de kararını verdi
Anayasa Mahkemesi’nin kararına göre, ORF programlarını münhasıran internet üzerinden dinleyen veya izleyen kişilerin program ücreti ödemesine gerek olmaması, Yayın Bağımsızlığının Sağlanmasına Dair Federal Anayasa Kanunu’na (BVG Rundfunk) aykırıdır. ORF’nin talebi üzerine, VfGH bu nedenle ORF yasasının bazı hükümlerini anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle yürürlükten kaldırdı. Yürürlükten kaldırma, 2023’ün sonunda yürürlüğe girecek.
Şu anda GIS Fees Info Service GmbH tarafından toplanan tutarlar, ORF’nin aldığı program ücretinden ve federal hükümete giden yayın ücretleri gibi diğer ücretlerden ve ücretlerden oluşmaktadır. Yayın Ücretleri Yasasına göre, bir radyo alıcısına (radyo veya TV seti) sahip olmayan hiç kimse şu anda herhangi bir yayın ücreti ödemek zorunda değildir ve ORF Yasasına göre, dolayısıyla program ücreti de ödemez. Ancak Anayasa Mahkemesi’ne göre, ORF kanunundaki program ücretini yayın lisans ücreti ödeme yükümlülüğüne bağlayan hükümler anayasaya aykırıdır.
“Yasama organı, ORF’yi finanse etme sorumluluğunu yerine getirirken, bir program ücreti aracılığıyla finansman üstlenirse, BVG Yayıncılığın gereklilikleri ile ilgili olarak, bir bütün olarak yayıncılık yönetmeliği için gerekli olan bir kullanımı muaf tutamaz. Bu finansman yükümlülüğünden” Anayasa Mahkemesi belirtti. Aksi takdirde, mali yükü önemli ölçüde eşitsiz bir şekilde, yani yayın yoluyla kamusal söyleme katılma konusunda temelde benzer bir fırsatla dağıtır.
Yeni kurallar 31 Aralık 2023 sonunda yürürlüğe girecek. O zamana kadar yasama organının yeni bir düzenleme yapmak için zamanı var.
Anayasa Mahkemesi’nin kararında, program ücreti ile birlikte alınan yayın ücretleri ve diğer ücret ve harçların anayasal olarak düzenlenip düzenlenmediği; bunlar Anayasa Mahkemesi’ne yapılan başvurunun konusu değildi.
Bir kaç hafta önce, Yeşiller medya sözcüsü Eva Blimlinger, ‘’ORF’nin federal bütçeden finanse edileceği talebini sundu.
Bakan Raab tasarruf ültimatomu verdi
Öte yandan Medya Bakanı Susanne Raab’ın farklı bir fikri var: ORF’ye sert bir kemer sıkma ültimatomu verdi. ORF bütçesinde otomatik olarak yıllık bir artış onların çıkarına değildir. ORF’nin “kamu yayıncılığının yapısında nerelerden tasarruf edebileceğinize iyi bakmasının” önemli olduğunu belirtti.
Yani zaman geçiyor. ORF’nin enflasyon, enerji maliyetleri ve GIS iptalleri nedeniyle 2024’te eksi 70 milyon Euro beklediğini bildirdi. Mevcut CBS ücreti yaklaşık 650 milyon Euro getiriyor, Şubat 2022’de yalnızca yüzde sekiz artırıldı. Avusturya’nın en büyük medya şirketinin 2024 ve sonraki yıllarda hesaplarını dengeleyebilmesi için 720 ila 740 milyon Euro’luk kamu gelirine ihtiyacı olacak.
Uzmanlara göre şu anda aşağıdaki finansman modelleri tartışılıyor:
1- Federal bütçeden finanse edilebileceği tartışılıyor.
2- Almanya modeli gibi ikamet eden kişilerden topladığı radyo ve televizyon vergisi (Rundfunkbeitrag) alınması düşünülüyor.
3- Anayasa Mahkemesi, mevcut CBS yönetmeliğini 2023 yılı sonunda yürürlükten kaldırdı. Şu anda ücret yalnızca sabit, çalışır durumdaki radyo alıcıları (televizyon, radyo) için alınabilmektedir. Gelecekte, GIS yükümlülüğü, bilgisayarlar ve cep telefonları da dahil olmak üzere, radyo alımı veya İnternet erişimi için uygun olan tüm cihazları kapsayacak şekilde genişletilebilir. Hemen hemen her evde bu tür cihazlar bulunduğundan, bu model bir hane vergisine benzer olacaktır.
Ancak, ORF için bir sorun vardır: CBS müfettişleri, evde belirli cihazların olup olmadığını sormaya devam etmek zorunda kalacaklardır.
Avusturya’da 2022 yılı itibariyle aylık Gis ücretleri eyaletlere göre şu şekilde;
-Viyana 28,25 Euro,
-Niederösterreich 28,25 Euro,
-Burgerland 28,45 Euro,
-Oberösterreich 22,45 Euro,
-Salzburg 27,15 Euro,
-Steimarkt 28,65 Euro,
-Kärnten 27,55 Euro,
-Tirol 26,45 ve Vorarlberg’de 22,45 Euro ödenmektedir.
