Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Sırbistan’da gümrükte el konulan nakit parayla ilgili önemli bir karara imza attı. Mahkeme, Prenča v. Serbia davasında Sırbistan’ın mülkiyet hakkını ihlal ettiği sonucuna vardı ve el konulan 39.500 euronun yasal faiziyle birlikte iadesine hükmetti.
21 Yıllık Hukuk Mücadelesi
Davacı Rifat Prenča, 2003 yılında Sırbistan’a giriş yaparken yanında taşıdığı 39.500 euroyu beyan etmediği gerekçesiyle parası gümrük yetkilileri tarafından alındı. Ülke içindeki mahkemelerden sonuç alamayan Prenča, 2012’de AİHM’e başvurdu.
AİHM, 16 Eylül 2025 tarihli kararında, Sırbistan’ın Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 1 No’lu Ek Protokolü’nün 1. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkını ihlal ettiğini belirledi.
“El koyma orantısızdı”
Kararda, Prenča’nın parasına el konulmasının kamu yararı ile bireysel haklar arasındaki adil dengeyi bozduğu vurgulandı. Mahkeme, uygulanan tedbirin orantısız olduğuna dikkat çekerek Sırbistan’ın başvurucuya hem parayı hem de işlemiş faizleri ödemesi gerektiğine hükmetti.
Emsal niteliğinde karar
Uzmanlara göre karar, özellikle Doğu Avrupa ülkelerinde gümrükte el konulan nakit paralarla ilgili benzer davalarda emsal niteliği taşıyacak. Bu içtihadın, mülkiyet hakkı ihlallerinde bireylere yeni başvuru yolları açabileceği değerlendiriliyor.
Kaynak: HUDOC – Prenča v. Serbia (48725/12, 16 Eylül 2025)
